Lễ Hội Bạch Đằng – Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể Quốc Gia

Giữa vùng đất địa linh nhân kiệt Quảng Ninh, nơi sông Bạch Đằng vẫn lặng lẽ trôi qua bao thế kỷ, có một lễ hội mang đậm tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc. Hãy cùng Nhà văn hoá Phụ nữ TP. Hồ Chí Minh tìm hiểu về lễ hội Bạch Đằng – nơi tôn vinh những chiến công oanh liệt và giá trị văn hóa truyền thống Việt Nam.

Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ hội Bạch Đằng

Lễ hội Bạch Đằng, hay còn được gọi là lễ hội Giỗ Trận, là hoạt động truyền thống hằng năm của người dân thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh), tổ chức nhằm tưởng nhớ các anh hùng dân tộc đã làm nên những chiến thắng vang dội trên sông Bạch Đằng. Vào thế kỷ X, XI và XIII, nơi đây đã ba lần ghi dấu mốc vàng son của lịch sử Việt Nam với những trận thủy chiến huyền thoại, đánh bại quân xâm lược phương Bắc và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia.

Những chiến thắng ấy không chỉ là kết quả của trí tuệ quân sự mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, lòng quả cảm của toàn dân tộc. Lễ hội ngày nay trở thành dịp để hậu thế thể hiện sự tri ân với tiền nhân, giữ gìn ký ức lịch sử và nuôi dưỡng lòng yêu nước từ trong chiều sâu văn hóa dân gian.

Lễ hội Giỗ Trận tôn vinh chiến thắng vang dội trên sông Bạch Đằng

Thời gian và không gian tổ chức

Lễ hội Bạch Đằng diễn ra từ ngày mùng 6 đến mùng 9 tháng 3 âm lịch hằng năm, tại quần thể khu di tích Chiến thắng Bạch Đằng – Di tích quốc gia đặc biệt của Việt Nam. Đây là nơi quy tụ nhiều công trình lịch sử, tâm linh như đền Trần Hưng Đạo, đình Yên Giang, miếu Vua Bà, đình Điền Công và đền Trung Cốc. Tất cả tạo nên một không gian lễ hội vừa linh thiêng, vừa gần gũi, đưa người tham dự trở về với khí thế hào hùng của cha ông năm xưa.

Không khí lễ hội và những hoạt động đặc sắc

Không khí lễ hội rộn ràng khắp vùng Quảng Yên khi đoàn rước kiệu bắt đầu di chuyển. Trong tiếng trống dồn dập và sắc cờ rực rỡ, người dân thành kính bái vọng, cầu mong bình an và phước lành từ các bậc tiền nhân. Một nghi lễ xúc động là lễ giỗ Mẫu tại miếu Vua Bà – người phụ nữ bình dị đã có công lớn trong chiến thắng trên sông Bạch Đằng, thể hiện sự biết ơn sâu sắc với cả những người không tên trong sử sách.

Điểm nhấn độc đáo của lễ hội Bạch Đằng là nghi lễ rước tượng Đức Thánh Trần và các vị thần được tổ chức trang trọng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự. Tục lệ trẻ em chui qua kiệu rước với mong ước chóng lớn, học giỏi và khỏe mạnh được duy trì qua nhiều đời như một nét văn hóa dân gian giàu tính nhân văn.

Bên cạnh phần lễ, phần hội cũng diễn ra sôi nổi với các hoạt động tái hiện lịch sử, trò chơi dân gian như đua thuyền chải, kéo co, cờ người, chọi gà… tạo nên không khí hào hứng, gợi nhớ tinh thần chiến đấu bất khuất của cha ông trên dòng sông huyền thoại.

Lễ hội Bạch Đằng rộn ràng nghi lễ, tái hiện ý chí chiến đấu bất khuất

Di sản văn hóa và giá trị lâu bền

Không chỉ là một sự kiện văn hóa – tâm linh, lễ hội Bạch Đằng còn mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Năm 2021, lễ hội chính thức được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự ghi nhận xứng đáng cho một lễ hội vừa giữ gìn ký ức lịch sử, vừa gắn kết cộng đồng và thúc đẩy phát triển du lịch văn hóa tại địa phương.

Sự kiện không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về truyền thống dân tộc mà còn góp phần gìn giữ, phát huy những giá trị tốt đẹp của văn hóa Việt Nam trước làn sóng toàn cầu hóa.

Lễ hội Bạch Đằng thúc đẩy du lịch, gìn giữ văn hóa Việt Nam

Kết luận

Lễ hội Bạch Đằng là biểu tượng sống động của lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tinh thần uống nước nhớ nguồn của người Việt. Mỗi mùa lễ hội trở về, nơi đây không chỉ đón hàng vạn du khách mà còn khơi dậy trong lòng mỗi người những cảm xúc thiêng liêng về cội nguồn và khát vọng gìn giữ lịch sử dân tộc.

Hãy một lần đến Quảng Yên vào tháng 3 âm lịch, để lắng nghe những bản hùng ca giữa lòng di tích, để cảm nhận sức mạnh dân tộc từng vang vọng trên sóng nước Bạch Đằng.

Đừng quên theo dõi website Nhà văn hoá Phụ nữ TP. Hồ Chí Minh để cập nhật thêm nhiều câu chuyện văn hóa ý nghĩa và những hành trình tìm về cội nguồn lịch sử!

Cơ sở 1:

Địa chỉ: 188-192-194 Lý Chính Thắng, Phường Nhiêu Lộc, Thành phố Hồ Chí Minh
(Đang thực hiện Dự án xây mới)

Cơ sở 2:

Địa chỉ: 02 Nguyễn Đổng Chi, Phường Tân Mỹ, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 39 39 3020 (bấm số nội bộ 101 hoặc 102)

Cơ sở Phan Xích Long :

Địa chỉ: 1L Phan Xích Long,Phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh.

Điện thoại: 028 39 31 6447 – 028 39 31 4661

Cơ sở Võ Thị Sáu:

Địa chỉ: 71 Võ Thị Sáu, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh

Điện thoại: 028 39 31 6163